{"id":250,"date":"2020-05-06T06:56:00","date_gmt":"2020-05-06T06:56:00","guid":{"rendered":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/2020\/05\/06\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/"},"modified":"2024-10-23T07:34:03","modified_gmt":"2024-10-23T07:34:03","slug":"memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/","title":{"rendered":"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009)"},"content":{"rendered":"<p><\/p>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><b>Recuperamos la <a href=\"https:\/\/bit.ly\/3dhCYyP\">memoria de Juli\u00e1n Escuer Fustero<\/a>, entrevistado por Herminio Lafoz el 24 de junio de 1999.<\/b><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Nacido en el barrio zaragozano de Pe\u00f1aflor. Militante de la<\/span> CNT, durante la Guerra Civil luch\u00f3 como voluntario en el ej\u00e9rcito republicano. Exiliado en Francia pas\u00f3 por cuatro campos de concentraci\u00f3n (Saint Cyprian, Agde, Gurs y Septfonds) hasta ser devuelto por los nazis a Espa\u00f1a, para ser recluido en el campo de concentraci\u00f3n de Miranda de Ebro y posteriormente en el Batall\u00f3n disciplinario n\u00ba 1 de Punta Carnero (Gibraltar). Tras lograr escapar, llegar\u00e1 a Portugal d\u00f3nde embarc\u00f3 rumbo a M\u00e9xico en 1942. A la muerte de Franco regres\u00f3 a Zaragoza donde morir\u00e1 en el a\u00f1o 2009. P\u00f3stumamente se public\u00f3 su obra \u00abSendero hacia la libertad\u00bb, en el a\u00f1o 2011, d\u00f3nde narr\u00f3 su periplo vital.<span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\">1.- Los inicios de su vida laboral y su afiliaci\u00f3n a la CNT<\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Juli\u00e1n recuerda como era la vida a principios del siglo XX en un barrio rural como Pe\u00f1aflor (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2WkEjOm\">escuchar<\/a>). <\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><!--[if gte vml 1]&gt;                              &lt;![endif]--><!--[if !vml]--><!--[endif]--><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"clear: both;text-align: center\"><a href=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-SMeT4k7CdMc\/XrJX4WSeYMI\/AAAAAAAAFpg\/SmltDxb8ibsPvK5HY3bnpsRXXcaWmp1XgCNcBGAsYHQ\/s1600\/Gente%2Bdeun%2Bpueblo0023743.jpg\" style=\"margin-left: 1em;margin-right: 1em\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" border=\"0\" data-original-height=\"248\" data-original-width=\"385\" height=\"412\" src=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-SMeT4k7CdMc\/XrJX4WSeYMI\/AAAAAAAAFpg\/SmltDxb8ibsPvK5HY3bnpsRXXcaWmp1XgCNcBGAsYHQ\/s640\/Gente%2Bdeun%2Bpueblo0023743.jpg\" width=\"640\" \/><\/a><\/div>\n<div style=\"text-align: center\"><span style=\"font-size: x-small\"><span style=\", sans-serif;line-height: 115%\">Gentes de un pueblo<\/span><span style=\", sans-serif\">. Gerardo Sancho.&nbsp;<\/span><span style=\"background-color: #f2f2f2;color: #333333;, sans-serif\">&nbsp;<\/span><\/span><span style=\"background-color: #f2f2f2;color: #333333\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-size: x-small\">50297. AM 04.01.02.11<\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"background-color: #f2f2f2;color: #333333;, sans-serif;font-size: 13.44px\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Su incorporaci\u00f3n al mundo laboral se produce en la ciudad de Zaragoza como aprendiz<span>&nbsp; <\/span>de carretero<b><span style=\"font-weight: bold\"> <\/span><\/b>(<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2W2CCGp\">escuchar<\/a>), afili\u00e1ndose a la Confederaci\u00f3n Nacional del Trabajo (CNT) cumpliendo con la obligaci\u00f3n de sindicaci\u00f3n (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2Yvw30E\">escuchar<\/a>).<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: left\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\">2.- La Segunda Rep\u00fablica<\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: left\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">La proclamaci\u00f3n de la Segunda Rep\u00fablica en Zaragoza provoc\u00f3 una enorme movilizaci\u00f3n popular. Con 14 a\u00f1os Juli\u00e1n fue testigo del ambiente que se vivi\u00f3 en la ciudad el d\u00eda 14 de abril de 1931 (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/3fnscbR\">escuchar<\/a>).<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"clear: both;text-align: center\"><a href=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-eFee1ijAqk0\/XrJZnC1-CRI\/AAAAAAAAFpw\/HhpPfgGmdUIzGx9ft29c6tv3PiAlYPQYgCNcBGAsYHQ\/s1600\/Proclamacion%2BII%2Brepublica.jpg\" style=\"margin-left: 1em;margin-right: 1em\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" border=\"0\" data-original-height=\"741\" data-original-width=\"900\" height=\"526\" src=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-eFee1ijAqk0\/XrJZnC1-CRI\/AAAAAAAAFpw\/HhpPfgGmdUIzGx9ft29c6tv3PiAlYPQYgCNcBGAsYHQ\/s640\/Proclamacion%2BII%2Brepublica.jpg\" width=\"640\" \/><\/a><\/div>\n<div style=\"text-align: center\"><span style=\", sans-serif;font-size: x-small\"><span style=\"line-height: 115%\">Celebraci\u00f3n proclamaci\u00f3n de la II Rep\u00fablica en Zaragoza (foto: <a href=\"https:\/\/historiaragon.com\/2017\/04\/14\/la-proclamacion-de-la-iia-republica-en-aragon\/\">Historia de Arag\u00f3n<\/a>)<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">La Rep\u00fablica se encontr\u00f3 con un pa\u00eds con una grave situaci\u00f3n econ\u00f3mica, adem\u00e1s las diferencias ideol\u00f3gicas se fueron haciendo m\u00e1s notables. <span>&nbsp;<\/span>La UGT y la CNT estaban unidas en la lucha por mejorar las condiciones de vida de los obreros. Enfrente los poderes econ\u00f3micos y la Iglesia confabularon<span>&nbsp; <\/span>contra el nuevo Estado (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2YvMREN\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>.<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">En su opini\u00f3n, pasada la fiesta inicial, la Segunda Rep\u00fablica fue un periodo triste por la mala situaci\u00f3n social, econ\u00f3mica y pol\u00edtica. En ese contexto cre\u00eda que <span>&nbsp;<\/span>la CNT deb\u00eda haber participado activamente en las elecciones y en la pol\u00edtica para contrarrestar el avance de la derecha (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/35xZiSa\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>.<span><u><span style=\"color: blue\"><\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Durante el Bienio Negro (1933-1935), un periodo caracterizado por la persecuci\u00f3n sindical, Juli\u00e1n ser\u00e1 despedido del trabajo por ser miembro de la CNT (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/3c3InZQ\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>. Las huelgas organizadas por <span>&nbsp;<\/span>la CNT y UGT se suceder\u00e1n. La Huelga General de 1934 que paraliz\u00f3 la ciudad de Zaragoza durante 36 d\u00edas la vivir\u00e1 intensamente (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/3c1zoZt\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>.<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: left\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\">3.- La Guerra civil<\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: left\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">El Golpe de Estado del 18 de julio de 1936 sumi\u00f3 a Zaragoza en el miedo y el nerviosismo. Nadie sab\u00eda qu\u00e9 hacer, incluso las fuerzas de seguridad dejaron de patrullar. El d\u00eda 19 la ciudad fue tomada por patrullas de requet\u00e9s navarros que al grito de \u00ab\u00a1Viva Espa\u00f1a!\u00bb controlaron el centro de Zaragoza y sus barrios. Las organizaciones sindicales dubitativas no reaccionar\u00e1n (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2yeDTkJ\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><!--[if gte vml 1]&gt; &lt;![endif]--><!--[if !vml]--><!--[endif]--><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"color: #5a5a5a\"><span style=\"background: white;color: #5a5a5a;line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"clear: both;text-align: center\"><a href=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-CGF1ORlJU6w\/XrJaKPUgxZI\/AAAAAAAAFp4\/sa8uUTZFGEM0lTRfCpreUQlot5af3ryRgCNcBGAsYHQ\/s1600\/AHPZ_MF_COYNE_006073.jpg\" style=\"margin-left: 1em;margin-right: 1em\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" border=\"0\" data-original-height=\"600\" data-original-width=\"880\" height=\"436\" src=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-CGF1ORlJU6w\/XrJaKPUgxZI\/AAAAAAAAFp4\/sa8uUTZFGEM0lTRfCpreUQlot5af3ryRgCNcBGAsYHQ\/s640\/AHPZ_MF_COYNE_006073.jpg\" width=\"640\" \/><\/a><\/div>\n<div style=\"text-align: center\"><span style=\"background-color: white;, sans-serif\"><span style=\"font-size: x-small\">Desfile de requet\u00e9s Zaragoza. AHPZ_MF_COYNE_006073<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\"background-color: white;, sans-serif\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Los primeros d\u00edas llevaron el desconcierto. No hab\u00eda ni comercio, ni suministros. Los establecimientos estaban cerrados y las calles vac\u00edas, el miedo se hab\u00eda apoderado de todo. En estos d\u00edas de incertidumbre, avionetas con la bandera republicana llegaron a distribuir propaganda a favor del golpe de estado lo que confund\u00edan a la poblaci\u00f3n. Algunas personas tras vitorear a la Rep\u00fablica fueron detenidas por la Guardia Civil (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2WrrCBc\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>.<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Juli\u00e1n se trasladar\u00e1 Barcelona integr\u00e1ndose como voluntario en el ej\u00e9rcito republicano, siendo destinado a un acuartelamiento de artiller\u00eda en Pedralbes<span>&nbsp; <\/span>(<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2WmwGXS\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span> para posteriormente pasar a formar parte de la banda del cuartel de San Andr\u00e9s como trompeta (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2VYwyyB\">escuchar<\/a>).<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"clear: both;text-align: center\"><\/div>\n<div style=\"clear: both;text-align: center\"><a href=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-iHAKdLWOnKE\/XrJcZdfMw3I\/AAAAAAAAFqU\/u3acfiqmEf84sZcB35H_6rMnbxvTdWqxQCNcBGAsYHQ\/s1600\/1468760788_161499_1468760912_album_normal.jpg\" style=\"margin-left: 1em;margin-right: 1em\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" border=\"0\" data-original-height=\"659\" data-original-width=\"980\" height=\"430\" src=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-iHAKdLWOnKE\/XrJcZdfMw3I\/AAAAAAAAFqU\/u3acfiqmEf84sZcB35H_6rMnbxvTdWqxQCNcBGAsYHQ\/s640\/1468760788_161499_1468760912_album_normal.jpg\" width=\"640\" \/><\/a><\/div>\n<div style=\"text-align: center\"><span style=\"background-color: white;, sans-serif;text-align: left\"><span style=\"font-size: x-small\">Despedida en Barcelona a la columna Durruti para luchar en el frente de Arag\u00f3n. Manuel Centelles. Centro Documental de la Memoria Hist\u00f3rica<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: center\"><span style=\"background-color: white;, sans-serif;font-size: 16px;text-align: left\"><br \/><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Desde Barcelona se organizaron diferentes listados con las personas que deb\u00edan ser represaliadas en Arag\u00f3n una vez recuperadas del control de los sublevados. En la lista de Pe\u00f1aflor estaban anotadas 90 personas para ser fusiladas: derechistas, ricos, el cura&#8230; y entre ellos familiares de Juli\u00e1n. \u00c9l mostr\u00f3 su disconformidad, neg\u00e1ndose a cualquier fusilamiento, y proponiendo alternativas constructivas (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2YsKDGl\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><span><u><span style=\"color: blue\"><br \/><\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Juli\u00e1n asumir\u00e1 tambi\u00e9n la peligrosa misi\u00f3n de atravesar el frente como mensajero para informar de un ataque en el entorno de Leci\u00f1ena (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2SzeFnZ\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><span><u><span style=\"color: blue\"><br \/><\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\">4.- Los campos de concentraci\u00f3n franceses<\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Pr\u00f3ximo el final de la guerra, Juli\u00e1n cruzar\u00e1 la frontera en un cami\u00f3n militar cargado de comestibles, siendo asentado en el <b><span style=\"font-weight: bold\">Campo de<\/span><\/b> <b><span style=\"font-weight: bold\">Concentraci\u00f3n de Saint Cyprien<\/span><\/b>. Todas las provisiones que hab\u00edan llevado fueron repartidas o saqueadas por los internos del campo. All\u00ed llegaron a convivir hasta 100.000 personas, y las malas condiciones higi\u00e9nicas, el hambre y el fr\u00edo provocar\u00e1n la enfermedad y muerte de muchas de ellas (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2KZbBgM\">escuchar<\/a>).<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"clear: both;text-align: center\"><a href=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-3_M9lgeq20o\/XrJeWqoSCSI\/AAAAAAAAFqk\/nDvKz1hymUoqC5PcuninsZSfNkEooGUYgCNcBGAsYHQ\/s1600\/RIVESALTES-33-1.jpg\" style=\"margin-left: 1em;margin-right: 1em\"><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" border=\"0\" data-original-height=\"1067\" data-original-width=\"1600\" height=\"426\" src=\"https:\/\/1.bp.blogspot.com\/-3_M9lgeq20o\/XrJeWqoSCSI\/AAAAAAAAFqk\/nDvKz1hymUoqC5PcuninsZSfNkEooGUYgCNcBGAsYHQ\/s640\/RIVESALTES-33-1.jpg\" width=\"640\" \/><\/a><\/div>\n<div style=\"text-align: center\"><span style=\", sans-serif;font-size: x-small\"><span style=\"line-height: 115%\">Saint Cyprien (Foto: <a href=\"http:\/\/espana-en-paris.com\/?p=2848\">Asociaci\u00f3n Espa\u00f1a en Par\u00eds<\/a>)<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Juli\u00e1n ser\u00e1 trasladado al <b><span style=\"font-weight: bold\">Campo de Concentraci\u00f3n de Argel\u00e9s Sur Mer <\/span><\/b>(<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2Wqbm3G\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span> y posteriormente al <b><span style=\"font-weight: bold\">Campo de Concentraci\u00f3n de Gurs <\/span><\/b>(<a href=\"https:\/\/bit.ly\/3b2jsVa\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><span><u><span style=\"color: blue\"><br \/><\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\">5. El exilio en M\u00e9jico<\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">En 1942 consigui\u00f3 trasladarse en barco desde Lisboa a Veracruz en M\u00e9jico, donde tendr\u00e1 la oportunidad de reanudar su vida en libertad. La solidaridad y el apoyo de los espa\u00f1oles ya asentados en M\u00e9jico era muy importante en esos primeros momentos (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/3b3ooJu\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>.<span><u><span style=\"color: blue\"><\/span><\/u><\/span><\/span><\/span><br \/><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">El gobierno mejicano legaliz\u00f3 a los exiliados espa\u00f1oles otorg\u00e1ndoles la nacionalidad mejicana en 15 d\u00edas con bastante facilidad y escasos tr\u00e1mites (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/3ddE6mP\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>.<\/span><\/span><br \/><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Los refugiados se centraban en su trabajo y familia, estableciendo fuertes vinculaciones con sus paisanos (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2YxK3Ho\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>. Los aragoneses crearon una agrupaci\u00f3n para hacer reuniones, bailes, y otras actividades (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2SwEHIq\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>. El Centro Aragon\u00e9s termin\u00f3 por desaparecer debido a la falta de tiempo y por las necesidades econ\u00f3micas de los refugiados (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/2W0K8S7\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>.<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\"><br \/><\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><b><span style=\", sans-serif\"><span style=\"font-weight: bold;line-height: 115%\">6.- Regreso del exilio<\/span><\/span><\/b><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><span style=\", sans-serif\"><span style=\"line-height: 115%\">Muerto Franco, a su regreso a Zaragoza y contactar con los miembros de su antiguo sindicato conocer\u00e1 los cambios pol\u00edticos e ideol\u00f3gicos que se hab\u00edan producido, lo que le resultar\u00e1 dif\u00edcil de comprender y asimilar, por lo que no se sentir\u00e1 identificado con la nueva CNT (<a href=\"https:\/\/bit.ly\/3cdXobX\">escuchar<\/a><span><u><span style=\"color: blue\">)<\/span><\/u><\/span>.<\/span><\/span><\/div>\n<div style=\"text-align: justify\"><\/div>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Recuperamos la memoria de Juli\u00e1n Escuer Fustero, entrevistado por Herminio Lafoz el 24 de junio de 1999. Nacido en el barrio zaragozano de Pe\u00f1aflor. Militante de la CNT, durante la Guerra Civil luch\u00f3 como voluntario en el ej\u00e9rcito republicano. Exiliado en Francia pas\u00f3 por cuatro campos de concentraci\u00f3n (Saint Cyprian, Agde, Gurs y Septfonds) hasta [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":3,"featured_media":6573,"comment_status":"open","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_et_pb_use_builder":"","_et_pb_old_content":"","_et_gb_content_width":"","om_disable_all_campaigns":false,"_monsterinsights_skip_tracking":false,"_monsterinsights_sitenote_active":false,"_monsterinsights_sitenote_note":"","_monsterinsights_sitenote_category":0,"_uf_show_specific_survey":0,"_uf_disable_surveys":false,"footnotes":""},"categories":[41,89,86],"tags":[439,477,494,503],"class_list":["post-250","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-memoria-democratica","category-memorias-recuperadas","category-sonoros","tag-cnt","tag-exilio","tag-guerra-civil-espanola","tag-ii-republica"],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.1 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009) - DARA GENERAL<\/title>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009) - DARA GENERAL\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Recuperamos la memoria de Juli\u00e1n Escuer Fustero, entrevistado por Herminio Lafoz el 24 de junio de 1999. Nacido en el barrio zaragozano de Pe\u00f1aflor. Militante de la CNT, durante la Guerra Civil luch\u00f3 como voluntario en el ej\u00e9rcito republicano. Exiliado en Francia pas\u00f3 por cuatro campos de concentraci\u00f3n (Saint Cyprian, Agde, Gurs y Septfonds) hasta [&hellip;]\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"DARA GENERAL\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2020-05-06T06:56:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2024-10-23T07:34:03+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"385\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"248\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"Administrador DARA\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"Administrador DARA\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"5 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/\"},\"author\":{\"name\":\"Administrador DARA\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/42ee60d9eb45f8689b62d2b57c40aeec\"},\"headline\":\"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009)\",\"datePublished\":\"2020-05-06T06:56:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-23T07:34:03+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/\"},\"wordCount\":1070,\"commentCount\":0,\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg\",\"keywords\":[\"CNT\",\"Exilio\",\"Guerra Civil Espa\u00f1ola\",\"II Rep\u00fablica\"],\"articleSection\":[\"Memoria Democr\u00e1tica\",\"Memorias Recuperadas\",\"Sonoros\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/\",\"name\":\"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009) - DARA GENERAL\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg\",\"datePublished\":\"2020-05-06T06:56:00+00:00\",\"dateModified\":\"2024-10-23T07:34:03+00:00\",\"author\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/42ee60d9eb45f8689b62d2b57c40aeec\"},\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2020\\\/05\\\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg\",\"width\":385,\"height\":248},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\\\/#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009)\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/\",\"name\":\"DARA GENERAL\",\"description\":\"Documentos y archivos de Arag\u00f3n\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/42ee60d9eb45f8689b62d2b57c40aeec\",\"name\":\"Administrador DARA\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8fc1a4250e60d75d1b41fafee86f7181217b3ec161666d4118ba57f78c0a1104?s=96&d=mm&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8fc1a4250e60d75d1b41fafee86f7181217b3ec161666d4118ba57f78c0a1104?s=96&d=mm&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/8fc1a4250e60d75d1b41fafee86f7181217b3ec161666d4118ba57f78c0a1104?s=96&d=mm&r=g\",\"caption\":\"Administrador DARA\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/dara.aragon.es\\\/dara\\\/blog\\\/author\\\/dara-gestion-de-contenidos\\\/\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009) - DARA GENERAL","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009) - DARA GENERAL","og_description":"Recuperamos la memoria de Juli\u00e1n Escuer Fustero, entrevistado por Herminio Lafoz el 24 de junio de 1999. Nacido en el barrio zaragozano de Pe\u00f1aflor. Militante de la CNT, durante la Guerra Civil luch\u00f3 como voluntario en el ej\u00e9rcito republicano. Exiliado en Francia pas\u00f3 por cuatro campos de concentraci\u00f3n (Saint Cyprian, Agde, Gurs y Septfonds) hasta [&hellip;]","og_url":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/","og_site_name":"DARA GENERAL","article_published_time":"2020-05-06T06:56:00+00:00","article_modified_time":"2024-10-23T07:34:03+00:00","og_image":[{"width":385,"height":248,"url":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"Administrador DARA","twitter_card":"summary_large_image","twitter_misc":{"Escrito por":"Administrador DARA","Tiempo de lectura":"5 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/"},"author":{"name":"Administrador DARA","@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/#\/schema\/person\/42ee60d9eb45f8689b62d2b57c40aeec"},"headline":"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009)","datePublished":"2020-05-06T06:56:00+00:00","dateModified":"2024-10-23T07:34:03+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/"},"wordCount":1070,"commentCount":0,"image":{"@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg","keywords":["CNT","Exilio","Guerra Civil Espa\u00f1ola","II Rep\u00fablica"],"articleSection":["Memoria Democr\u00e1tica","Memorias Recuperadas","Sonoros"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/","url":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/","name":"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009) - DARA GENERAL","isPartOf":{"@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg","datePublished":"2020-05-06T06:56:00+00:00","dateModified":"2024-10-23T07:34:03+00:00","author":{"@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/#\/schema\/person\/42ee60d9eb45f8689b62d2b57c40aeec"},"breadcrumb":{"@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/#primaryimage","url":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg","contentUrl":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-content\/uploads\/2020\/05\/Gente-deun-pueblo0023743.jpg","width":385,"height":248},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/memorias-recuperadas-6-escuer-fustero-julian-1917-2009\/#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Memorias recuperadas (6): Escuer Fustero, Juli\u00e1n (1917-2009)"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/#website","url":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/","name":"DARA GENERAL","description":"Documentos y archivos de Arag\u00f3n","potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/#\/schema\/person\/42ee60d9eb45f8689b62d2b57c40aeec","name":"Administrador DARA","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8fc1a4250e60d75d1b41fafee86f7181217b3ec161666d4118ba57f78c0a1104?s=96&d=mm&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8fc1a4250e60d75d1b41fafee86f7181217b3ec161666d4118ba57f78c0a1104?s=96&d=mm&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/8fc1a4250e60d75d1b41fafee86f7181217b3ec161666d4118ba57f78c0a1104?s=96&d=mm&r=g","caption":"Administrador DARA"},"url":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/blog\/author\/dara-gestion-de-contenidos\/"}]}},"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/users\/3"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=250"}],"version-history":[{"count":0,"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/250\/revisions"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/media\/6573"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=250"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=250"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/dara.aragon.es\/dara\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=250"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}